Urazy nadgarstka należą do najczęstszych powodów zgłaszania się pacjentów na szpitalne oddziały ratunkowe oraz do poradni ortopedycznych. Jednym z najczęściej diagnozowanych problemów, kryjącym się pod hasłami takimi jak „silny ból nadgarstka po upadku”, „uraz ręki przy podpieraniu się” czy „opuchnięty nadgarstek po wypadku”, jest złamanie kości promieniowej, najczęściej w jej dalszym odcinku.
Kość promieniowa jest jedną z dwóch kości przedramienia. Położona jest po stronie kciuka i odgrywa istotną rolę w przenoszeniu obciążeń z dłoni na przedramię oraz w prawidłowej pracy nadgarstka.
Do jej złamania najczęściej dochodzi w wyniku upadku na wyprostowaną kończynę górną, kiedy dłoń instynktownie służy jako punkt podparcia. Taki mechanizm urazu generuje znaczne siły działające na okolicę nadgarstka, co sprzyja pęknięciu lub złamaniu kości.
Gdzie dokładnie pojawia się ból?
Ból w przypadku złamania kości promieniowej lokalizuje się przede wszystkim w okolicy nadgarstka, po stronie kciuka.
Pacjenci często opisują go jako ostry, nasilający się przy każdej próbie ruchu dłonią lub palcami. Charakterystyczne jest również promieniowanie bólu w górę przedramienia, zwłaszcza przy próbie chwytu lub podnoszenia przedmiotów.
Oprócz bólu typowe objawy to:
- szybko narastający obrzęk nadgarstka i dłoni,
- ograniczenie ruchomości ręki,
- tkliwość uciskowa w miejscu urazu,
- czasem widoczna deformacja nadgarstka,
- uczucie „niemożności oparcia się” na chorej ręce.
U osób starszych, zwłaszcza z osteoporozą, do złamania może dojść nawet po pozornie niegroźnym upadku z własnej wysokości. U młodszych pacjentów uraz częściej jest konsekwencją wypadków komunikacyjnych, sportowych lub urazów o dużej energii.
Jak rozpoznaje się złamanie kości promieniowej?
Podstawą rozpoznania jest badanie lekarskie, podczas którego oceniany jest zakres ruchu, bolesność oraz stabilność nadgarstka. W każdym przypadku podejrzenia złamania konieczne jest wykonanie badania obrazowego, najczęściej zdjęcia RTG w kilku projekcjach lub USG. Pozwala ono ocenić nie tylko sam fakt złamania, ale również jego charakter – czy doszło do przemieszczenia odłamów, czy uraz obejmuje powierzchnię stawową.
W bardziej złożonych przypadkach, zwłaszcza gdy objawy są nasilone, a obraz RTG nie daje pełnej odpowiedzi, lekarz może zlecić tomografię komputerową. Badanie to pozwala precyzyjnie zaplanować dalsze leczenie.
Jak wygląda leczenie i dlaczego czas ma znaczenie?
Sposób leczenia zależy od rodzaju złamania. W przypadkach stabilnych, bez przemieszczenia, wystarczające bywa unieruchomienie kończyny w opatrunku gipsowym lub ortezie na kilka tygodni. Celem jest zapewnienie warunków do prawidłowego zrostu kości oraz zmniejszenie bólu.
Jeżeli jednak doszło do przemieszczenia odłamów lub uszkodzenia powierzchni stawowej, konieczne może być nastawienie złamania – repozycja, a czasem leczenie operacyjne z użyciem płytek i śrub stabilizujących kość. Takie postępowanie pozwala przywrócić prawidłową anatomię nadgarstka i zmniejsza ryzyko późniejszych powikłań, takich jak przewlekły ból czy ograniczenie ruchomości.
Dlaczego nie warto bagatelizować bólu nadgarstka?
Nieleczone lub źle leczone złamanie kości promieniowej może prowadzić do trwałych konsekwencji, w tym zmian zwyrodnieniowych stawu nadgarstkowego, przewlekłego bólu czy osłabienia siły ręki. Dlatego każdy silny ból nadgarstka po urazie, zwłaszcza po upadku, powinien być wskazaniem do pilnej konsultacji lekarskiej i wykonania diagnostyki obrazowej.
Szybkie rozpoznanie i właściwe leczenie to najlepsza droga do pełnego powrotu do sprawności ręki i uniknięcia długofalowych problemów w codziennym funkcjonowaniu.
